LITOŚĆ – z pozoru wydaje się, że należy oceniać ją pozytywnie wszak odwołuje się do empatii, współczucia dla czyjegoś bólu, nieszczęścia. A jednak jej ocena okazuje się sprawą dyskusyjną.  

Starożytny chiński filozof Yang Zhy stwierdził, że „ Litować się nad kimś to nie tylko mu współczuć”

A Bolesław Prus - Litość jest to uczucie równie przykre dla ofiarowującego jak i dla przyjmującego.

Na jednym z portali czytam: „Zawsze sądziłam, że litość jest zaletą, cnotą daną nam od Boga byśmy mogli wspomagać innych ludzi w potrzebie. To pozytywna wartość, która sprawia, że potrzebujących nie wystawiamy na łaskę losu, ale wspieramy lub ułatwiamy im kroczenie przez życie, które nie zawsze jest proste. Niektórzy z nas odczuwają nawet potrzebę pomagania tym, którzy sami nie potrafią „wziąć życia we własne ręce”.
Dlatego też początkowo zaskoczył mnie pogląd Fryderyka Nietzschego, który głosi:
“ Litość, o ile sprawia ją rzeczywiste cierpienie - a to stanowi wyłączny rozpatrywany tutaj punkt widzenia - jest słabością, jak każde zagubienie się w szkodliwym afekcie. Pomnaża ona cierpienie na świecie (…). Załóżmy, że przez jeden tylko dzień panowałoby ona nad światem: tego dnia nastąpiłaby zguba ludzkości”.

Być może owa ambiwalencja postaw spowodowana jest różnymi rodzajami litości

Pierwsza z nich to życzliwa litość, która stanowi  połączenie empatii, dobroci, chęci niesienia pomocy.

Lub litość  wynikająca ze szlachetności i honoru – jak powiedział towarzysz Mohameta Ali ibn Abi Talib - Jeśli pokonasz wroga, okaż mu litość, jesteś przecież silniejszy od niego.

Zła litość to litość pogardliwa zabarwioną odcieniem poczucia wyższości i odrzuceniem.

I jeszcze ten rodzaj litości, który kojarzy się z manipulowaniem ludzkimi uczuciami. Jest to  wymuszanie pomocy i jak to się mówi "branie na litość”. Pewnie każdy z nas był kiedyś w sytuacji, w której reagował w niechciany przez siebie sposób czując się wykorzystywanym przez cudzą słabość.

Puenta? Słowa Jana Baptisty Racine’a – Litość sprawiedliwa wstydem być nie może.